โรคต้อกระจกนี้มีความสำคัญกับตาของเราเป็นอย่างมาก  เพราะโรคต้อกระจกเป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้ใหญ่ตาบอดมากที่สุด  แต่ก็โชคดีที่เป็นโรคที่สามารถผ่าตัดให้เห็นได้  ดังนั้นเราจึงจำเป็นต้องมารู้จักต้อกระจกกันเสียก่อน
“ต้อกระจก”  หมายถึง  แก้วตา  หรือเลนส์ตาที่ขุ่น  ซึ่งโดยปกติแก้วตาของเรานี้จะใส  สาเหตุต่าง ๆ ของต้อกระจกมีมากมาย  แต่ที่สำคัญที่สุดคือ  การเสื่อมของแก้วตาตามอายุ  นอกจากนี้อุบัติเหตุที่กระทบกระเทือนตา  การได้รับรังสีเขาตา  การอักเสบที่ตาหรือโรคทางกายบางอย่าง  เช่น  เบาหวาน  ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดต้อกระจกได้เช่นกัน  จะเห็นได้ว่าสาเหตุของต้อกระจกบางอย่างเราสามารถป้องกันได้  เช่น  เวลาทำงานที่มีอันตรายต่อตาเราก็ควรใส่แว่นนิรภัย  เวลาตามีการอักเสบก็รีบรักษา  เป็นต้น
การักษาต้อกระจกที่แก่แล้วนั้น  จำเป็นต้องแก้ไขโดยการผ่าตัด  ซี่งในปัจจุบันการผ่าตัด      ต้อกระจกสามารถทำได้โดยไม่ยาก   และมีอัตราเสี่ยงน้อยมาก  ดังนั้นเมื่อจักษุแพทย์บอกว่าผู้ป่วยเป็นต้อกระจก  และจำเป็นต้องผ่าตัด  ผู้ป่วยเองก็ไม่ควรหลีกเลี่ยงเพราะการผ่าตัดและหยอดยาชาก็สามารถทำการผ่าตัดได้  และการผ่าตัดก็ได้ผลค่อนข้างดี  แต่ถ้าผู้ป่วยกลัวแล้วหลีกเลี่ยงไม่ยอมผ่าตัดก็อาจจะเกิดผลเสียจากโรคแทรกซ้อนที่เกิดจากตัวต้อกระจกเองก็ได้  เช่น  ต้อหิน  ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยเจ็บปวดทรมานโดยไม่จำเป็น  และถ้าทำการผ่าตัดผู้ป่วยเมื่อต้อกระจกเกิดโรคแทรกซ้อนแล้ว  ผลที่ได้รับมักไม่ได้ผลดีเท่าที่ควร
โดยปกติแล้วจักษุแพทย์จะทำการลอกต้อกระจกก็ต่อเมื่อ

1. ต้อกระจกรบกวนการมองเห็นของผู้ป่วย
2. ต้อกระจกจะทำให้เกิดโรคแทรกซ้อน
3. ต้อกระจกบังการตรวจประสาทตา  เป็นต้น

การผ่าตัดต้อกระจกก็คือ  การเอาเลนส์ตาหรือแก้วตาที่ขุ่นออกดังนั้นเราจำเป็นต้องใส่
เลนส์ใหม่เข้ามาทดแทน  เพื่อจะได้รวมภาพให้เห็นชัด  การใส่เลนส์ใหม่ซึ่งอาจทำได้  ๓ วิธี  คือ

1. แว่นตา
2. เลนส์สัมผัส
3. เลนส์แก้วตาเทียม

ซึ่งจะเลือกใช้เลนส์แต่ละแบบก็มีข้อดีข้อเสีย  คือ

แว่นตา

ข้อดี  คือ

1. ทำให้การผ่าตัดง่ายขึ้น
2. ดูแลรักษาแว่นตาง่าย
3. ค่าใช้จ่ายประหยัด

ข้อเสีย  คือ

1. ภาพที่มองเห็นผ่านแว่นตาจะมีขนาดใหญ่กว่าขนาดจริงบิดเบี้ยวได้
2. การมองผ่านแว่นตาจะมองเห็นชัดเฉพาะบริเวณตรงกลางภาพ  และบริเวณรอบ ๆ จะมัว
3. แว่นตาต้อกระจกมักจะหนัก

เลนส์สัมผัส

ข้อดี  คือ

1. ภาพที่มองผ่านเลนส์สัมผัสจะมีขนาดใกล้เคียงกับความจริง
2. ในกรณีกระจกตาดำไม่เรียบ  เลนส์สัมผัสก็จะช่วยทำให้ภาพชัดขึ้นได้

ข้อเสีย  คือ

1. เลนส์สัมผัสราคาแพง
2. เลนส์สัมผัสดูแลรักษายาก
3. เลนส์สัมผัสจำเป็นต้องถอดมาทำความสะอาดบ่อย
4. เลนส์สัมผัสอาจจะทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนต่อตาได้

เลนส์แก้วตาเทียม

ข้อดี  คือ

1. ภาพที่มองผ่านแก้วตาเทียมจะใกล้เคียงกับขนาดจริงมากที่สุด
2. เลนส์แก้วตาเทียมฝังอยู่ในลูกตาเลย  ไม่จำเป็นต้องถอดมาทำความสะอาด

ข้อเสีย  คือ

• เลนส์แก้วตาเทียมมีราคาแพง
• เลนส์แก้วตาเทียมอาจจะเคลื่อนได้
• เลนส์แก้วตาเทียมอาจจะทำให้ตาอักเสบได้

 โดย : คณะอนุกรรมการวิชาการ ศูนย์ดวงตาสภากาชาดไทย